Grein (gr)

De grain is een massa-eenheid gelijk aan precies 64,79891 milligram. Het symbool is gr. Het is de kleinste eenheid in het imperiale en het Amerikaanse stelsel, en de enige die avoirdupois, troy en het apothekersstelsel in identieke grootte delen, waardoor zij het scharnier is waarop omrekeningen daartussen draaien.

De oorsprong is agrarisch en letterlijk: een gerstekorrel, in sommige tradities een tarwekorrel, genomen als natuurlijke maat omdat zaden uit één oogst opmerkelijk gelijkvormig zijn. Het Engelse statuut van 1266 omschreef de penny als het gewicht van tweeëndertig tarwekorrels uit het midden van de aar. Die omschrijving hield in beginsel stand tot de negentiende eeuw, toen de grain bij wet werd vastgelegd tegen het pond in plaats van tegen enig zaad. Zevenduizend grains maken een avoirdupoispond, en 5760 een troypond.

Vuurwapens zijn het gebied waar de eenheid vandaag het meest leeft. Kogelmassa wordt vrijwel overal in grains opgegeven, dus een geweerkogel van 55 grain of een pistoolkogel van 230 grain is standaardtaal onder schutters wereldwijd, ook in metrische landen. Kruitladingen worden eveneens in grains gewogen, en herlaadweegschalen zijn erin geijkt.

De farmacie gebruikte de grain eeuwenlang, en de aspirinetablet van vijf grain is de voorouder van de huidige tablet van 325 milligram, een getal dat in metrische eenheden willekeurig oogt en in de oude vanzelfsprekend. Tandheelkunde, pijl- en boogonderdelen en de parel- en edelsteenhandel behouden haar plaatselijk.

Haar merkwaardigste eigenschap is dat zij in elk Engels gewichtsstelsel dezelfde is. Troygewicht, handelsgewicht en apothekersgewicht delen boven de grein elk anders — een troypond is 5760 grein en een handelspond 7000 — maar alle drie rusten op dezelfde grein van 64,79891 milligram. Daarmee werd de grein de gemeenschappelijke munt waarmee de gewichten van een goudsmid en die van een kruidenier vergeleken konden worden, en dat is de reden dat de eenheid de normalisatie overleefde terwijl haar grotere verwanten werden gesnoeid. Wie zelf patronen laadt benut vandaag dezelfde fijnheid: kruitladingen worden tot op een tiende grein gewogen, ongeveer zes milligram, want een kleine fout in de lading geeft een grote verandering in de druk.

Eén grain is gelijk aan precies 64,79891 milligram, een zevenduizendste avoirdupoispond of ongeveer 0,002286 ounce.

Omrekentabel voor Grein