Astronomische eenheid (au)

De astronomische eenheid is een lengte gelijk aan precies 149.597.870.700 meter, oftewel bijna 150 miljoen kilometer. Het symbool is au. Zij benadert de gemiddelde afstand tussen de aarde en de zon en is de standaardmaat voor afstanden binnen het zonnestelsel.

De eenheid was oorspronkelijk door die baanverhouding gedefinieerd en niet door een vast getal. Eerdere definities knoopten haar vast aan de eigenschappen van een denkbeeldig lichaam in een baan om de zon, waardoor haar waarde afhing van de gravitatieconstante en moest worden herzien naarmate de metingen verbeterden. De Internationale Astronomische Unie maakte in 2012 een einde aan die afhankelijkheid door de astronomische eenheid als een exact aantal meters vast te leggen. De verandering vereenvoudigde de berekeningen en nam een ongemak weg: een eenheid waarvan de lengte verschoof zodra een natuurconstante nauwkeuriger werd bepaald.

Het bepalen van haar waarde was een van de grote problemen van de waarnemende sterrenkunde. Venusovergangen voor de zonneschijf, waargenomen vanaf ver uiteenliggende plaatsen op aarde, maakten het mogelijk de afstand te trianguleren. Voor de overgangen van 1761, 1769, 1874 en 1882 werden expedities uitgerust, en de eerste Pacifische reis van James Cook werd rond de gebeurtenis van 1769 opgezet. Radarafstandsmeting naar Venus in de jaren zestig legde het getal uiteindelijk veel nauwkeuriger vast dan enige optische methode.

De eenheid maakt de afstanden in het zonnestelsel leesbaar. Mercurius draait op 0,39 au, Mars op 1,52 au, Jupiter op 5,2 au en Neptunus op 30,1 au. De Kuipergordel reikt tot ongeveer 50 au. Voyager 1, het verste door mensen gemaakte object, is 165 au gepasseerd. Licht doet ongeveer 499 seconden over één astronomische eenheid, zodat de zon iets meer dan acht lichtminuten weg staat.

Buiten het zonnestelsel wordt de eenheid onhandig, en stappen astronomen over op lichtjaren en parsecs. Eén parsec is 206.265 au.

Navigatie van ruimtesondes hangt ervan af dat de eenheid exact is en niet benaderd. Banen naar de buitenplaneten worden berekend over afstanden van tientallen astronomische eenheden, en een fout in de lengte van de eenheid zelf zou doorwerken in elke positieberekening. Het vastleggen van de waarde in 2012 nam die bron van drift weg uit de efemeriden die voor missieplanning worden gebruikt.

Eén astronomische eenheid is gelijk aan 149.597.870,7 kilometer, of ongeveer 92,956 miljoen mijl.

Omrekentabel voor Astronomische eenheid