Kilobit per seconde (kbit/s)

De kilobit per seconde is een eenheid van gegevensoverdrachtssnelheid gelijk aan duizend bits per seconde. Het symbool is kbit/s, vaak geschreven als kbps. Zij was de eenheid van het inbeltijdperk en leeft vandaag voort als de eenheid waarin coderingssnelheden voor geluid en spraak worden opgegeven.

De modemreeks is het onthouden waard, want elk getal tekent een technisch geslacht af. Zij liepen eind jaren zeventig op 300 bits per seconde, daarna 1200, 2400, 9600, 14 400, 28 800, 33 600 en ten slotte 56 kilobit per seconde aan het eind van de jaren negentig. Dat laatste getal was het plafond van een gewone telefoonlijn, gezet door het bemonsteren van het digitale telefoonnet bij acht kilohertz en niet door de modem.

De geluidscodering is waar de eenheid nu woont. Spraak van telefoonkwaliteit loopt op 8 tot 64 kilobit per seconde naargelang de codeerder, waarbij hedendaagse codeerders met lage snelheid bij 8 verstaanbare spraak en bij 24 tot 32 gesprekken van goede kwaliteit leveren. Muziek op 128 kilobit per seconde was de vroege norm van draagbare spelers, 192 en 256 zijn gangbaar, en 320 is het praktische plafond van de oudere verliesgevende formaten.

Die getallen belonen een ogenblik rekenen. Muziek op 128 kilobit per seconde is 16 kilooctet per seconde, zodat een spoor van vier minuten ongeveer 3,8 megaoctet weegt. Ongecomprimeerd geluid van een compactschijf loopt op 1411 kilobit per seconde, zodat het gecomprimeerde bestand ongeveer een tiende van het origineel is, wat de hele zin van het formaat is.

Ondertitelstromen, stuurkanalen en telemetrieverbindingen werken eveneens in kilobit per seconde. Zo ook een groot deel van het machine-tot-machineverkeer dat hedendaagse netten vult: een voeler die om de paar seconden een meting meldt vergt een fractie van een kilobit per seconde, en de protocollen die voor zulke apparaten zijn ontworpen rusten erop de radio de meeste tijd uitgeschakeld te houden.

De kleine k van de eenheid duidt de decimale kilo aan, precies duizend. In overdracht is dat nooit dubbelzinnig geweest, want netsnelheden zijn altijd in echte duizendtallen geteld; de binaire verwarring die de opslageenheden teistert komt hier niet op, en één kilobit per seconde betekent in elk document hetzelfde.

Eén kilobit per seconde is gelijk aan 1000 bits per seconde, 125 octetten per seconde of ongeveer 0,9766 kibibit per seconde.

Omrekentabel voor Kilobit per seconde