Centijoule (cJ)

De centijoule is een energie-eenheid gelijk aan een honderdste joule, dus 0,01 joule. Het symbool is cJ. Zij is een volkomen regelmatig lid van het metriek stelsel, gevormd zoals de centimeter en de centiliter, maar zij is een van de minst geschreven eenheden van het hele Internationale Stelsel van Eenheden, en begrijpen waarom zegt iets nuttigs over hoe voorvoegsels werkelijk worden gekozen.

De grootheid zelf laat zich makkelijk voorstellen. Een kleine munt van ongeveer twee gram die een halve meter valt, landt met ruwweg één centijoule. Vier aanslagen op een toetsenbord kosten ongeveer hetzelfde, net als een zachte veer enkele millimeters indrukken. Het is de energie van kleine bewuste gebaren: genoeg om te horen, te weinig om als kracht te voelen.

De eenheid is zeldzaam omdat de techniek zich heeft vastgelegd op voorvoegsels die met een factor duizend opschuiven. Milli, micro en nano dekken samen met kilo, mega en giga elke schaal met drie ordes van grootte tussen buren, waardoor geschreven waarden tussen één en duizend blijven zonder dat centi of deci ooit nodig is. Tien millijoule is de vorm die vrijwel iedereen schrijft, en zij betekent precies hetzelfde als één centijoule.

Centi heeft elders standgehouden omdat menselijke maten er toevallig bij passen. De centimeter komt overeen met de breedte van een vinger, de centiliter met een maat drank en de centigram met een dosis. Waar het honderdste op een handzame menselijke grootheid valt, blijft het voorvoegsel bestaan; waar dat niet zo is, zoals bij de joule, verdwijnt het stilletjes uit de praktijk zonder ooit uit de norm te zijn geschrapt.

Enkele technische vakgebieden houden het wel vast. Viscositeit wordt in de smeermiddelen- en procesindustrie nog altijd in centipoise en centistokes opgegeven, bestralingsdoses worden in centigray voorgeschreven in plaats van in gray, en de vochtspanning van de bodem wordt in centibar afgelezen. Dat zijn gevallen waarin het honderdste van de basiseenheid midden in het werkbereik valt, net als bij de centimeter, en de gewoonte heeft meerdere pogingen tot vernieuwing overleefd.

Duikt er toch een centijoule op, meestal in oudere tekst, in vertaalde documentatie of in een oefening over voorvoegsels, dan is meteen omrekenen het veiligst. Vermenigvuldig met tien om haar in millijoule te lezen, of deel door honderd om haar in joule te lezen. In beide richtingen gaat er niets verloren, en het getal dat overblijft klopt met al het andere op de bladzijde.

Eén centijoule is gelijk aan 0,01 joule, ongeveer 0,00239 calorieën of ongeveer 0,00000278 wattuur.

Omrekentabel voor Centijoule