Omrekenen van Decipascal naar Micropascal

Informatie over de Decipascal (dPa)

De decipascal is een drukeenheid gelijk aan een tiende pascal. Het symbool is dPa. Zij hoort tot de groep metrieke voorvoegsels die bestaan omdat het stelsel regelmatig is en niet omdat iemand erom vroeg: deci, centi, deca en hecto vullen de gaten tussen de duizendstapsvoorvoegsels, en van die vier vond alleen hecto een blijvend onderdak in de druk, in de hectopascal van de weerberichten.

Die regelmaat is de zin van het metriek stelsel en geen toeval daarin. Elk voorvoegsel van yocto tot yotta geldt voor elke eenheid, zodat de decipascal vastligt of iemand haar nu schrijft of niet. Het andere pad zou een stelsel zijn waarin sommige samenstellingen geoorloofd waren en andere niet, en de gebruiker moest dan een tabel van uitzonderingen onthouden in plaats van één enkele regel.

In de praktijk springt drukwerk van de pascal naar de hectopascal of de kilopascal, en de vier tussenvoorvoegsels blijven ongebruikt. Daar is een reden voor die verder gaat dan gewoonte. De duizendstapsvoorvoegsels — milli, kilo, mega — sluiten aan bij de manier waarop cijfers in schrift worden gegroepeerd, zodat een waarde in kilopascal uit een waarde in pascal wordt gelezen door de cijfergroepering te verschuiven en niet door decimalen te tellen. Deci en centi breken die aansluiting.

De decipascal heeft niettemin een natuurlijke maat. Een tiende pascal is ruwweg de druk van één enkel dun vel papier op een tafel, of het verschil in luchtdruk over ongeveer een centimeter hoogte. Het is de druk die een nachtvlinder op een ruit uitoefent, en ongeveer een honderdste van het drukverschil aan weerszijden van een gesloten binnendeur in een geventileerd gebouw.

Waar zulke drukken moeten worden opgeschreven, is het gebruik de pascal met decimalen te nemen: de ijking van een windmeter noteert 0,4 pascal in plaats van 4 decipascal, en een ventilatievoorschrift 50 pascal in plaats van 500 decipascal. Het getal is hetzelfde en de pascal houdt de bladzijde in overeenstemming met elke andere aflezing.

De eenheid blijft volkomen geldig, en een omrekener moet ermee overweg kunnen, want zij duikt op in oudere instrumenthandleidingen, in een enkele nationale norm en overal waar een schrijver oordeelde dat een getal beter leest met één cijfer voor de komma dan met drie erachter.

Eén decipascal is gelijk aan 0,1 pascal, 100 millipascal, 0,001 hectopascal of ongeveer 0,0000145 pond per vierkante duim.

Informatie over de Micropascal (µPa)

De micropascal is een drukeenheid gelijk aan een miljoenste pascal. Het symbool is µPa. Zij is een van de kleinste drukeenheden in praktisch gebruik, en zij dankt haar plaats aan één getal: 20 micropascal, de referentiedruk waartegen elk geluidsniveau in lucht wordt gemeten.

Dat getal is de gehoordrempel — ruwweg het zwakste geluid dat een gezond jong oor waarneemt bij een frequentie van ongeveer 1000 hertz. Toen de akoestici de decibelschaal voor luchtgeluid vastlegden, hadden zij een vaste vergelijkingsdruk nodig, en zij kozen die drempel. Nul decibel betekent een geluiddruk van 20 micropascal; elk decibelgetal dat voor een weg, een machine of een concert wordt genoemd, is een verhouding tot dat getal.

De schaal die daaruit volgt, is steil. Twintig decibel is tien maal de referentiedruk, dus 200 micropascal. Zestig decibel, een gewoon gesprek, is duizend maal, dus 20 millipascal. Honderdtwintig decibel, de pijngrens, is een miljoen maal: 20 pascal. Het oor bestrijkt in druk een bereik van een miljoen op één, en de micropascal zit op de bodem daarvan.

De onderwaterakoestiek gebruikt dezelfde eenheid maar een andere referentie. Geluid in water wordt betrokken op 1 micropascal in plaats van 20, omdat de menselijke gehoordrempel in zee zinloos is. Dat verschil weegt zwaar: een onder water genoemd decibelniveau is niet vergelijkbaar met een in lucht, en de afstand tussen beide afspraken bedraagt ongeveer 26 decibel vóór enige andere correctie. Sonargetallen, metingen van walvisgezang en onderzoeken naar scheepvaartlawaai dragen daarom de toevoeging re 1 µPa.

Buiten de akoestiek verschijnt de micropascal in de vacuümwetenschap. Een goed hoogvacuüm ligt rond 100 micropascal, en het ultrahoogvacuüm, het gebied van de oppervlaktefysica en de deeltjesversnellers, loopt van enkele micropascal omlaag tot nanopascal. Een kamer tot dat niveau pompen vergt urenlang uitstoken om vastgehecht gas van de wanden te drijven.

De eenheid komt ook voor bij stralingsdruk en bij de zeer kleine drukverschillen die laboratoriuminstrumenten kunnen onderscheiden. Wat in micropascal wordt gemeten is een meetgrootheid en geen kracht die iemand zou voelen, en juist dat maakt de afspraak over referentieniveaus zo bruikbaar.

Eén micropascal is gelijk aan 0,000001 pascal, 0,001 millipascal, 1000 nanopascal of ongeveer 0,000000000145 pond per vierkante duim.