Omrekenen van Centipascal naar Megapascal

Informatie over de Centipascal (cPa)

De centipascal is een drukeenheid gelijk aan een honderdste pascal. Het symbool is cPa. Zij is een volwaardige metrieke samenstelling die vrijwel niemand schrijft, en begrijpen waarom zij ongebruikt blijft zegt meer over hoe druk werkelijk wordt vastgelegd dan een lijst toepassingen ooit zou kunnen.

Het voorvoegsel centi heeft één groot succes achter zich, de centimeter, en dat succes kwam voort uit de menselijke maat van de meter. Een meter is te lang voor de breedte van een hand en een millimeter te kort, zodat de centimeter een werkelijk gat vulde. De druk kent geen vergelijkbaar gat. De pascal is al zo klein dat verder delen getallen oplevert die geen instrument in gewoon gebruik kan onderscheiden.

Eén centipascal is het honderdste van de druk van een vel papier op een tafel. Het is het drukverschil over een millimeter lucht, of ruwweg wat een zandkorrel uitoefent uitgespreid over een nagel. Niets in de techniek, de weerkunde of de bouwpraktijk heeft die fijnheid nodig: dichtheidsproeven draaien bij vijftig pascal, ventilatie bij enkele honderden en het weer bij tienduizenden.

Waar drukken kleiner dan een pascal er werkelijk toe doen — de akoestiek en het vacuümwerk — springt het gebruik rechtstreeks naar de millipascal en de micropascal, omdat die passen in de duizendstapsladder die de rest van het meetstelsel gebruikt. Een geluiddruk van 20 millipascal wordt zo geschreven en niet als 2 centipascal, hoewel beide hetzelfde zijn, omdat alles eromheen op de bladzijde in duizendstapseenheden staat.

De eenheid is niettemin goed omschreven, en dat is het metriek stelsel zoals het bedoeld was. Elk voorvoegsel verbindt zich zonder uitzondering met elke eenheid, zodat een lezer die cPa nooit zag het toch op het eerste gezicht ontcijfert uit het voorvoegsel alleen. Een stelsel met gaten zou een tabel vergen; een zonder gaten vergt enkel de regel.

Toch komen er verschijningen voor. Oudere instrumenthandleidingen gebruiken haar soms, een enkele nationale norm noemt haar terloops, en een paar vakgebieden nemen haar plaatselijk over wanneer hun getallen juist tussen één en honderd in die eenheid vallen. Een omrekener moet haar juist voor die gevallen aankunnen.

Eén centipascal is gelijk aan 0,01 pascal, 10 millipascal, 0,1 decipascal of ongeveer 0,00000145 pond per vierkante duim.

Informatie over de Megapascal (MPa)

De megapascal is een drukeenheid gelijk aan een miljoen pascal, geschreven MPa. Het zijn tien bar, en het is precies één newton per vierkante millimeter. Die laatste gelijkheid is de reden dat de eenheid de techniek beheerst: een spanning berekend uit een kracht in newton en een oppervlak in vierkante millimeter komt zonder enige omrekening in megapascal uit.

De sterkte van materialen wordt er vrijwel zonder uitzondering in gegeven. Een gangbaar constructiestaal vloeit bij 355 megapascal, hooggelegeerde staalsoorten boven duizend, aluminiumlegeringen tussen 200 en 500, en constructiebeton bij 25 tot 50 op druk. Doordat het juist die getallen zijn die een ontwerper met een berekende spanning vergelijkt, is de megapascal de eenheid waarin het grootste deel van de gebouwde wereld wordt voorgeschreven.

Constructietekeningen schrijven vaak N/mm², en die twee zijn hetzelfde. Sommige nationale regels verkiezen de ene vorm en andere de andere, maar een plaat gemerkt 355 N/mm² en een gemerkt 355 MPa dragen hetzelfde staal. Weten dat het één enkele eenheid is, neemt weg wat op een tegenstrijdigheid tussen tekeningen uit verschillende landen lijkt.

Ook de hydrauliek werkt bij deze drukken. Bouwmachines draaien bij twintig tot vijfendertig megapascal, industriële persen hoger, en waterstraalsnijden bereikt vierhonderd, een druk waarbij een waterstraal van een fractie van een millimeter staal doorsnijdt. Drukvaten, leidingen en waterstofopslag worden alle tegen getallen in dit bereik ontworpen en beproefd.

Boven de megapascal neemt de gigapascal het over voor de stijfheid in plaats van de sterkte. De elasticiteitsmodulus van staal is ongeveer 200 gigapascal, van aluminium 70 en van beton 30, en die getallen beschrijven hoeveel een materiaal doorbuigt, niet wanneer het breekt. Sterkte in megapascal en stijfheid in gigapascal houden is een afspraak die de twee in één oogopslag onderscheidbaar maakt.

Voor de omrekening is één megapascal tien bar, 145 pond per vierkante duim en net geen tien atmosfeer. Die laatste vergelijking is het onthouden waard: een druk van één megapascal is ongeveer tien maal die welke de buitenlucht uitoefent, wat zelfs bescheiden industriële drukken in een bruikbaar menselijk perspectief plaatst.

Eén megapascal is gelijk aan 1 000 000 pascal, 10 bar, 1 newton per vierkante millimeter of ongeveer 145 pond per vierkante duim.